Patiëntgericht communiceren bij patiënten met een chronische aandoening en beperkte gezondheidsvaardigheden
Fysiotherapeuten vinden het soms lastig op één lijn te komen met een patiënt. Soms lijkt de patiënt je te begrijpen maar krijg je toch een onverwachte reactie. Het project Com-In-Actie ontwikkelt communicatiemiddelen en strategieën met als doel de communicatie te stimuleren tussen fysiotherapeuten en cliënten.

- Looptijd onderzoek: juni 2021 –
Aanleiding
Patiënten met chronische klachten vinden het lastig de eigen gedachten over klachten over te brengen aan de fysiotherapeut. Als de cliënt daarnaast ook moeite heeft met het begrijpen van de vragen en informatie van de fysiotherapeut kan dat leiden tot het gevoel niet begrepen te worden. Mocht de fysiotherapeut deze miscommunicatie niet herkennen kan dit leiden tot een onvolledig biopsychosociaal beeld van de cliënt, onvrede over de communicatie en de keuze van de behandeling. Deze miscommunicatie is ten nadele van het opbouwen van de relatie met de fysiotherapeut en daarmee het behandelresultaat.
Opzet onderzoek
De werktitel van dit project is ‘Com-in-actie’ (opent in nieuw tabblad). In dit project worden in eerste instantie bestaande communicatie-strategieën en middelen aangepast voor de fysiotherapeutische context en eventueel nieuwe strategieën en middelen ontwikkeld. Deze communicatiestrategieën en middelen zijn gericht op het ondersteunen van de communicatie tijdens het eerste consult tussen de fysiotherapeut en de patiënt met een chronische aandoening als ook het herkennen van beperkte gezondheidsvaardigheden van de patiënt. Het KNGF is actief consortium partner van het ‘Com-in-actie’-project en geeft advies over de fysiotherapie en fysiotherapeutische zorg.

Subsidie
De Com-in-actie studie (opent in nieuw tabblad) wordt gefinancieerd door Regieorgaan SIA (opent in nieuw tabblad) in het kader van RAAK-MKB (opent in nieuw tabblad). Het KNGF is actief consortiumpartner van dit project.
Verwachte resultaten
Het verbeteren van de communicatie en het herkennen van beperkte gezondheidsvaardigheden kunnen de cliënt-therapeut relatie en het behandeltraject positief beïnvloeden en daarmee mogelijk het behandelresultaat optimaliseren.
Wetenschappelijke opbrengsten
- [Volgt]
Beschouwing resultaten
Com-In-Actie communicatiemiddelen ontworpen, getest en verfijnd, tijdens drie design sprints, in samenwerking met 38 patiënten en 32 fysiotherapeuten. Deze middelen zijn vervolgens aangepast en getest tijdens een toepasbaarheidsonderzoek bij 80 fysiotherapeuten en 158 patiënten, met zeer positieve resultaten. De ontwikkelde tools hebben patiënten gestimuleerd om actiever deel te nemen aan gesprekken en meer regie te nemen over hun eigen gezondheid. De gecreëerde middelen omvatten een tafelboekje, een app met leermodules voor fysiotherapeuten, een werkblad genaamd ‘Samen beginnen’ om de communicatie tijdens het eerste consult te verbeteren, een training in communicatietechnieken en een website om bewustwording onder fysiotherapeuten te vergroten.
Daarnaast is er een leermodule ontwikkeld om de praktijk toegankelijker te maken. De inhoud is gedeeld met fysiotherapieopleidingen via docententrainingen. Er is ook interesse getoond van
andere paramedici. Het consortium hoopt in de toekomst de ontwikkelde middelen aan te passen voor gebruik door andere paramedici zoals diëtisten, ergotherapeuten, logopedisten, en verpleegkundigen.
- Uitvoerend onderzoeker
Sandra Jorna Lakke - Hoofdaanvrager
Dr. Hans Hobbelen - Overige projectleden
Rik Kranenburg - Affiliaties
Hanzehogeschool Groningen, lectoraat Healthy Ageing, Allied Heath Care and Nursing.

Mogelijk ook interessant voor jou
Cerebro Vasculair Accident
Fysiotherapie is voor patiënten na een Herseninfarct of hersenbloeding van belang in het (her)leren van functionele vaardigheden zoals loopvaardigheden en basale ADL-vaardigheden.
Samen beslissen
Bij samen beslissen overleg je als therapeut met de patiënt om samen te bepalen welke behandeling het beste past.
Begrijpelijk communiceren
Een op de drie van de volwassen inwoners van Nederland heeft beperkte gezondheidsvaardigheden (Nivel, 2024). Het kan niet anders dan dat jij hier in je praktijk ook mee te maken hebt. Herken jij het bij patiënten?