Acute primaire schouderluxatie (2023)

Aanbevelingen voor de fysiotherapeut 

Prognostische factoren 

Wees alert op de volgende factoren voor een verhoogde kans op een re-luxatie: 

• Mannelijk geslacht 
• Leeftijd jonger dan 40 jaar 

Overweeg volwassen patiënten jonger dan 40 jaar te verwijzen voor een informerend consult ten aanzien van stabiliserende chirurgie. 

Operatieve behandeling 

Overweeg in samenspraak met de patiënt een operatieve interventie in geval er sprake is van ten minste één van de onderstaande factoren: 

• Leeftijd jonger dan 40 jaar 
• Contactsporter 
• Significant botverlies 

Overweeg in alle overige gevallen een niet-operatieve behandeling van een primaire schouderluxatie bij volwassen patiënten, met name bij patiënten met een tuberculum majus fractuur (zie module prognostische (opent in nieuw tabblad) factoren (opent in nieuw tabblad)). 

Immobilisatie

Overweeg om geen strikte immobilisatie toe te passen bij patiënten na een gereponeerde, anterieure schouderluxatie, maar te volstaan met het aanleggen van een sling.

Fysiotherapeutische behandeling 

Aanbeveling 1 

• Overleg met de patiënt de doorverwijs-en behandelmogelijkheden van fysiotherapie. 
• Bespreek het plan, de opbouw en de doelen met de patiënt. 
• Leg bij fysiotherapeutische behandeling een primaire focus op herstel van coördinatie en proprioceptie van de rotator cuff. 

Aanbeveling 2 
Plan bij detectie van een onvoldoende vorderend beloop (veelal door fysiotherapeut geconstateerd) een extra controle consult bij een orthopeed of traumachirurg met affiniteit met schouderluxaties. 

Aanbeveling 3  
Bij patiënten met kinesiofobie als mogelijk herstel belemmerende factor: 
Overweeg in samenspraak met de patiënt een interdisciplinair eerstelijns traject te starten indien er sprake is van kinesiofobie na een primaire, anterieure schouderluxatie welke leidt tot belemmeringen in adl-, werk – of sport hervatting. 

Organisatie van zorg 

Creëer een multidisciplinair zorgpad voor het vervolg behandeltraject van een primaire, anterieure schouderluxatie. 

• Stem in elk geval met de traumachirurg/orthopeed, fysiotherapeut en huisarts het behandeldoel en vangnet voor de schouderluxatiepatiënt af. 
• Maak afspraken bij wie de patiënt voor specifieke aanvullende zorgvragen terecht kan in de revalidatieperiode. Streef hierbij naar een voor de patiënt zo helder mogelijke routing, waarbij een patiëntenfolder overwogen kan worden. 
• Plan bij voorkeur een week na een primaire anterieure schouderluxatie een controle consult bij de traumachirurg of orthopeed ter educatie (prognose, nadelen (te) lange immobilisatieduur, alarmsymptomen, afweging fysiotherapie) en om te beoordelen of chirurgische stabilisatie mogelijk geïndiceerd is. 
• Borg dat een patiënt bij een controleafspraak terecht komt bij een traumachirurg of orthopeed met affiniteit voor schouderluxaties. 
• Maak afspraken over wanneer de patiënt terugverwezen moet worden naar een orthopeed of traumachirurg en waarop door de fysiotherapeut en/of huisarts gelet moet worden. 

De primaire schouderluxatie verdient een follow-up beoordeling op de poli chirurgie of poli orthopedie en past aldus niet in een ‘direct ontslag’ e-health programma, waarbij controle alleen op indicatie plaatsvindt.